Toegepaste AI
Europa is nog niet te laat voor AI
Europa heeft de boot gemist, en de grote AI-modellen zijn een zaak van de Amerikanen. Zo keken de meeste mensen een of twee jaar voor het najaar van 2026 naar Europa en AI.
Op 21 oktober 2026 herinnerde Jörg Bienert daaraan op NVIDIA GTC in Berlijn. Bienert leidt Soofi, een open AI-model dat in Duitsland wordt gebouwd. Hij sprak in het panel over open modellen dat we beschreven in onze eerdere blog De noodknop pleit voor open modellen. Die opvatting is volgens hem 180 graden gedraaid. Dat Europa zulke modellen kan bouwen, er de middelen voor heeft en het ook moet doen, noemde hij een kwestie van gezond verstand.
De oude opvatting en de nieuwe gaan allebei over modellen. In de keynote van hetzelfde congres schetste NVIDIA een groter beeld, waarin AI een nieuwe industrie is en de modellen daar één onderdeel van zijn. Deze blog volgt dat beeld. In onze lezing laat het zien waarom Europa nog op tijd is voor AI, en waarom hetzelfde geldt voor een organisatie die nog moet beginnen.
De modellen zijn één laag van vijf
De AI-industrie is opgebouwd uit vijf lagen, en elke laag bouwt op de laag eronder.
- energie, de onderste laag
- rekenkracht, geleverd door geavanceerde computers
- AI-fabrieken, de datacenters voor AI waarin die computers staan
- modellen, die in de fabrieken draaien
- toepassingen, de producten en diensten die op de modellen zijn gebouwd
De grote modellen uit de oude opvatting zijn de vierde van die vijf lagen, en in alle vijf komen er bedrijven en banen bij. Europa kreeg het advies om in elke laag ook zelf AI te maken, en daarmee is het al begonnen. Op de dia met de vijf lagen stonden bij elke laag Europese bedrijven, met Deutsche Telekom en Nebius bij de AI-fabrieken en Mistral AI en Aleph Alpha bij de modellen.
De onderste lagen komen eerst. De infrastructuur moet er lang voor de modellen zijn die erop draaien, zoals de netwerken er moesten liggen voordat het internet kwam. Door heel Europa worden AI-fabrieken gebouwd. NVIDIA investeerde naar eigen zeggen in de twaalf maanden voor de keynote bijna 10 miljard dollar in Europa en beschreef de Europese AI-economie als een economie die op gang komt en echt versnelt.
In 2026 ging AI aan het werk
In 2026 ging AI van het beantwoorden van vragen naar het uitvoeren van werk. De omslag kwam aan het begin van dat jaar met OpenClaw, een AI-agent die iedereen kon downloaden.
Een agent voert een taak van begin tot eind uit. Hij redeneert, roept hulpmiddelen aan en herhaalt zijn stappen tot de taak af is. Omdat dat nuttig is, worden er meer agents gebouwd en gebruiken meer mensen ze.
Die fase is jong, en zij begon met software die iedereen kon gebruiken. Een organisatie die nog moet beginnen, is er dus nog vroeg bij.
De kennis en de hulpmiddelen zijn van de organisatie zelf
Een agent is een systeem met de volgende onderdelen.
- het model, dat redeneert en plant
- de harness, de software die het model door het werk stuurt en de hulpmiddelen aanroept
- de sandbox, een afgesloten omgeving die bepaalt waar de agent bij kan
- de kennis van de organisatie, in haar documenten en databases
- de hulpmiddelen van het vak, de programma's waarmee de organisatie haar werk doet
De eerste drie zijn op de markt te krijgen. Modellen en harnesses zijn als dienst af te nemen, en alle drie bestaan ook in open versies die iedereen mag downloaden en op eigen computers mag draaien.
Beide soorten modellen hebben hun plek. Algemeen werk kan naar een algemeen model dat als dienst wordt afgenomen, omdat zo'n model dat werk heel goed doet. Voor werk dat op eigen kennis steunt, neemt een bedrijf een open model en laat het dat model verder trainen op zijn eigen gegevens. NVIDIA noemt het resultaat soevereine intelligentie.
De laatste twee onderdelen brengt een organisatie zelf mee. De bedrijven in de zaal kregen te horen dat de kennis en de hulpmiddelen van hen zijn, en dat daar hun expertise zit.
Een voorbeeld is een leverancier die een vertraging meldt. De melding komt binnen als document, en de orders staan in een database. Een agent die beide kan lezen, voorspelt welke orders te laat komen en zoekt in de technische documenten naar een vervangend onderdeel.
Europa onderscheidt zich met wat het maakt
Voor Europa als geheel geldt hetzelfde. NVIDIA hield zijn Europese publiek voor dat het zich onderscheidt met wat het maakt en met hoe het dat maakt. Europa ontwerpt machines, laat fabrieken draaien en ontdekt medicijnen, en het doet dat met buitengewoon vakmanschap.
Elke sector moet daarom AI gaan gebruiken, van de auto-industrie en de maakindustrie tot de zorg en de financiële dienstverlening. Op de dia die erbij hoorde, stond ook de publieke sector.
Een voorbeeld uit de auto-industrie liet zien hoe dat eruitziet. Een deur die voor de Volkswagen Golf is ontworpen, moet worden aangepast voor de Volkswagen Tiguan. Eén agent plant het werk, een tweede past het ontwerp aan en een derde test de nieuwe deur in een simulatie. De ingenieur beoordeelt de resultaten en kiest het definitieve ontwerp.
De volgende golf is physical AI. Dat is AI die de fysieke wereld begrijpt en erin handelt. Een voorbeeld uit de zorg is bestralingsapparatuur die tijdens de behandeling de tumor volgt.
Binnen physical AI verwacht NVIDIA dat de mensachtige robot de volgende grote industrie wordt. Nu heeft elk soort taak zijn eigen soort robot, en door de kleine aantallen blijft elke robot duur. Een robot in de vorm van een mens past bij veel taken en kan daardoor in grote aantallen worden gebouwd.
Daar ligt volgens het bedrijf de grote kans voor Europa, omdat geen andere regio zich met zoveel precisie en vakmanschap heeft toegelegd op mechanische en elektronische systemen.
Het eerste besluit is waar AI aan het werk gaat
Voor een organisatie geldt dezelfde redenering. Elke organisatie kan het model, de software eromheen en de afgesloten omgeving kopen. Haar eigen kennis en haar eigen vak zijn het deel dat alleen zij heeft, en volgens ons heeft AI daar het meest toe te voegen.
Een AI-strategie van Quilyx begint met de vraag waar AI in de organisatie zijn plek verdient, en in welke volgorde. Dat besluit is aan het bestuur, en het beeld uit Berlijn geeft er richting aan. Het ligt voor de hand om eerst te kijken naar het werk dat steunt op de eigen kennis van de organisatie en op de hulpmiddelen van haar vak.
De kennis in dat werk is van de organisatie zelf, en dat geldt ook voor het besluit waar die kennis wordt verwerkt en door wie. Dat bedoelt Quilyx met soevereine AI, en de soevereine intelligentie van NVIDIA ligt daar dicht bij. Gevoelige gegevens horen op eigen hardware, onder eigen beheer. Waar een gehoste dienst volstaat, zeggen wij dat ook.
Wij adviseren vanuit onze eigen praktijk. Wij bouwen en draaien zelf AI-systemen, op eigen hardware in Nederland.
De fase waarin AI het werk doet, begon in 2026 en bouwt voort op wat een organisatie al weet en maakt. Daarom is Europa nog op tijd voor AI, en daarom geldt hetzelfde voor een organisatie die nu begint.
Over dit artikel: Dit artikel is onze eigen lezing van de keynote van NVIDIA GTC Berlin van 21 oktober 2026, met één opmerking uit de sessie How to Scale With Open Source van dezelfde dag. De ideeën uit de keynote en uit die sessie zijn van de sprekers en zijn als zodanig benoemd. De vertaling naar opdrachtgevers, de standpunten en de keuzes in dit artikel zijn van ons. Wij schreven en redigeerden het samen met AI, die hielp bij het uitzoeken, het uitwerken en het formuleren. Quilyx draagt de redactionele verantwoordelijkheid.